01 Dieta łatwostrawna
Założenia diety:
Energia kcal 2000
Białko g 75-80
Tłuszcz g 65
Węglowodany
przyswajalne g 275
Błonnik
pokarmowy g <25
Zastosowanie i cel diety
Wskazania:
-w stanach zapalnych błony śluzowej żołądka i jelit,
– w nadmiernej pobudliwości jelita grubego,
– w nowotworach przewodu pokarmowego,
– w wyrównanych chorobach nerek i dróg moczowych,
– w chorobach infekcyjnych przebiegających z gorączką,
– w zapalnych chorobach płuc i opłucnej w przebiegu ostrym,
– w przewlekłych chorobach układu oddechowego przebiegających z rozedmą,
– w zaburzeniach krążenia płucnego (zawał),
– w okresie rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych,
– dla chorych długo leżących, u których dochodzi do zaburzenia pracy przewodu pokarmowego,
– dla osób w podeszłym wieku.
Charakterystyka diety
Podstawą diety jest ograniczenie lub wykluczenie produktów i potraw tłustych, smażonych, pieczonych,w tradycyjny sposób, długo zalegających w żołądku, wzdymających, ostro przyprawionych, używek, marynat.
Posiłki należy spożywać 4-5 razy w ciągu dnia, regularnie w określonych godzinach i w niewielkich objętościach. Potrawy sporządza się metodą gotowania w wodzie, na parze. Można stosować również duszenie, obsmażając produkty bez tłuszczu na patelniach do smażenia beztłuszczowego oraz pieczenie w folii lub pergaminie. Dozwolony tłuszcz to oleje: słonecznikowy, sojowy, kukurydziany, oliwa z oliwek, masło , śmietanka oraz miękkie margaryny (pakowane w kubkach). Tłuszcze zaleca się podawać do gotowych potraw na surowo.
| Produkty i napoje | Zalecane | Zalecane w umiarkowanych ilościach | Przeciwwskazane |
| Napoje | Mleko z zawartością 2% i poniżej tłuszczu, kawa zbożowa z mlekiem, herbata z mlekiem, słaba herbata, herbata owocowa, ziołowa, soki owocowe,warzywne, napoje mleczno owocowe, wody niegazowane, jogurt niskotłuszczowy, kefir, maślanka, serwatka | Słaba kawa naturalna z mlekiem, jogurt pełnotłusty, mleko pełnotłuste | Alkoholowe, mocne kakao, płynna czekolada, mocna kawa, mocna herbata,wody gazowane, pepsi, coca-cola |
| Pieczywo | Chleb pszenny, bułki, pieczywo cukiernicze, czerstwe | Graham pszenny, drożdżowe,chrupki pszenne, pieczywo pszenne razowe z dodatkiem słonecznika i soi | Chleb żytni świeży, chleb razowy, pieczywo chrupkie żytnie, pieczywo z otrębami |
| Dodatki do pieczywa | Masło, chudy twaróg, serek homogenizowany,mięso gotowane,chude wędliny, szynka, polędwica z drobiu | Margaryna, tłusty twaróg, ser podpuszczkowy z małą ilością tłuszczu, jaja,parówki cielęce, ryby wędzone | Tłuste wędliny, konserwy, salceson, kiszka, pasztetowa, smalec, tłuste sery dojrzewające, ser feta, sery typu fromage |
| Zupy i sosy gorące | Rosół jarski, jarzynowe, ziemniaczana,owocowa,krupnik,podprawiane zawiesiną z mąki i mleka, mleczne Sosy łagodne: koperkowy,cytrynowy, pomidorowy, ze słodką śmietaną | Chudy rosół z cielęciny, drobiu,kalafiorowa,pieczarkowa, zaprawiane mąką i śmietaną, zaciągane żółtkiem | Tłuste, zawiesiste na wywarach mięsnych, kostnych, grzybowych,zasmażane zaprawiane śmietaną, pikantne, z warzyw kapustnych, strączkowych, mocne rosoły, buliony mięsne Sosy cebulowy i grzybowy |
| Dodatki do zup | Bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, ryż, ziemniaki, lane ciasto,makaron, kluski biszkoptowe | Kluski francuskie, groszek ptysiowy | Kluski kładzione,łazanki, nasiona roślin strączkowych, jaja gotowane na twardo |
| Mięso ,drób, ryby | Chuda cielęcina, młoda wołowina,królik, kurczak, indyk,chude ryby: dorsz, młody karp, pstrąg strumieniowy, sola, morszczuk, karmazyn, sandacz, flądra, lin, okoń, szczupak,mintaj, potrawy gotowane, pulpety, budynie, potrawki | Wołowina, dziczyzna, chuda wieprzowina, kura, ryby morskie: makrela,śledź, sardynka, ryby słodkowodne: leszcz, potrawy duszone bez obsmażania na tł., pieczone w folii lub pergaminie | Tłuste gatunki: wieprzowina, baranina,gęsi, kaczki, tłuste ryby: węgorz, tłusty karp, łosoś, sum, potrawy smażone z mięsa, drobiu i ryb, marynowane, wędzone |
| Potrawy półmięsne i bezmięsne | Budynie z kasz, warzyw, makaronu, mięsa, risotto, leniwe pierogi, kluski biszkoptowe | Zapiekanki z kasz, warzyw i mięsa, kluski francuskie, makaron z mięsem, kluski ziemniaczane | Wszystkie potrawy smażone na tłuszczu np. placki ziemniaczane, bliny,kotlety, krokiety,bigos, fasolka po bretońsku |
| Tłuszcze | Dodawane na surowo: olej sojowy, słonecznikowy, rzepakowy, oliwa z oliwek, masło | Margaryny miękkie, śmietana | Smalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde |
| Warzywa | młode, soczyste: marchew, dynia, kabaczki, pietruszka, burak, patisony, seler, pomidory bez skórki, potrawy gotowane, rozdrabniane lub przetarte, z „wody”, podprawiane zawiesinami, oprószone, surowe soki | Szpinak, kalafior, brokuły, fasolka szparagowa,groszek zielony, sałata zielona, drobno starte surówki np. z marchwi, selera | Warzywa kapustne, cebula,czosnek, por, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzodkiewka, , rzepa, kalarepa w postaci surówek grubo startych, sałatki z majonezem i musztardą, warzywa marynowane, solone |
| Ziemniaki | Gotowane, pieczone | Smażone na tłuszczu | |
| Owoce | Dojrzałe, soczyste: jagodowe, winogrona bez pestek, cytrusowe,dzikiej róży, brzoskwinie,morele, banany,jabłka pieczone, gotowane | Wiśnie, śliwki,śliwki suszone, namoczone, przetarte ( przy zaparciach), kiwi, melon | Gruszki, daktyle,czereśnie, owoce marynowane |
| Desery | Kisiele, budynie, galaretki owocowe, mleczne, kompoty, musy, bezy, suflety, soki owocowe, przeciery owocowe | Kremy, ciasta z małą ilością tłuszczu i jaj | Tłuste ciasta, torty, desery z używkami, czekolada, batony,lody, chałwa, słodycze zawierające kakao, orzechy |
| Przyprawy | Kwasek cytrynowy, sok z cytryny, cukier, pietruszka, zielony koper,majeranek | Ocet winny, pieprz ziołowy, „jarzynka”, „wegeta”, papryka słodka, estragon, bazylia, tymianek, kminek | Ostre: ocet, pieprz, papryka, chili, curry, musztarda, ziele angielskie,liść laurowy, gałka muszkatołowa, gorczyca |
Opracowano w oparciu o DIETETYKA „ Żywienie zdrowego i chorego człowieka”
H. Ciborowska, A. Rudnicka